Zawartość
- Czym wyjątkowe jest błoto z Pomorie?
- Dlaczego siarka jest tak ważna dla stawów?
- Przy jakich schorzeniach pomagają zabiegi błotne?
- Narząd ruchu
- Obwodowy układ nerwowy
- Choroby skóry
- Ginekologia i urologia
- Czym jest luga i jak się ją stosuje?
- Czy badanie lekarskie jest obowiązkowe?
- Jak łączyć błotolecznictwo z nowoczesną fizjoterapią?
- Czy leczenie może pokryć NOI?
- Zobacz wywiad
Dr Stefan Szyszkow to lekarz z wieloletnim doświadczeniem w fizjoterapii i balneologii. Ukończył medycynę w Płowdiwie, specjalizował się w fizjoterapii i zarządzaniu ochroną zdrowia. Przez wiele lat był naczelnym lekarzem sanatorium wojskowego w Pomorie, kierował centrum balneoterapii ANCHIALO w Grand Hotelu „Pomorie”, a później także Specjalistycznym Centrum Medycznym w mieście. Stosuje leczenie błotem z Pomorie, lugą i słoną wodą mineralną oraz układa indywidualne programy w zależności od schorzenia pacjenta.
Poniżej zebrano jego odpowiedzi z dwóch wywiadów — czym błoto limanowe z Pomorie różni się od innych, przy jakich schorzeniach pomagają błoto i luga, jak się je stosuje i dlaczego przed zabiegami zawsze potrzebne jest badanie lekarskie.
W skrócie
- Błoto z Pomorie jest limanowe — o wysokiej zawartości siarki i żelaza. Pod względem siarki uznawane jest za jedno z najbogatszych na świecie.
- Siarka znajduje się w płynie maziowym, który odżywia stawy — dlatego błoto pomaga przede wszystkim przy zwyrodnieniach stawów, bólach pleców i dyskopatiach.
- Pomaga również przy polineuropatii cukrzycowej, zapaleniach skóry i łuszczycy, a także przy chorobach zapalnych układu rozrodczego.
- Luga ma silne działanie przeciwzapalne — stosuje się ją jako kompres na chore miejsce.
- Przed zabiegami obowiązkowe jest badanie lekarskie — istnieją poważne przeciwwskazania.
- Najlepszy efekt daje połączenie błotolecznictwa z fizjoterapią. Leczenie może pokryć NOI.

Dr Stefan Szyszkow
Czym wyjątkowe jest błoto z Pomorie?
To błoto limanowe — inne niż błoto z pozostałych złóż leczniczych na świecie, jakie znajdują się we Włoszech, Francji, Hiszpanii czy Japonii. Wyjątkowy jest jego skład chemiczny: wysoka zawartość siarki i żelaza.
„Najbardziej znanym złożem błota leczniczego w Bułgarii jest to w Pomorie. Pod względem zawartości siarki uznaje się je za najbogatsze nie tylko w Europie, ale i na całym świecie” — mówi dr Szyszkow.
Dlaczego siarka jest tak ważna dla stawów?
Siarka uczestniczy we wszystkich ruchach wykonywanych przez organizm człowieka. Znajduje się w tzw. płynie maziowym, który odżywia stawy i zapewnia im pełny zakres ruchu. Z biegiem lat siarki ubywa, a nie ma leku, który pozwoliłby przywrócić jej prawidłową ilość.
Tu pojawia się rola balneologii i błota z Pomorie, które stosuje się w dwóch formach (zobacz zabiegi):
- aplikacja błotna — nakłada się czyste błoto;
- kąpiel błotna — błoto w słonej wodzie mineralnej.
Przy jakich schorzeniach pomagają zabiegi błotne?
Narząd ruchu
To główna grupa — wszystkie choroby zwyrodnieniowe stawów oraz bóle krzyża:
- staw kolanowy — gonartrozy;
- staw biodrowy — koksartrozy;
- kręgosłup — osteochondrozy (tzw. ostrogi);
- staw barkowy — zapalenia okołostawowe, zapalenia kaletek maziowych, zapalenia splotów nerwowych.
Obwodowy układ nerwowy
Dyskopatia, przepuklina krążka międzykręgowego, zapalenia splotów nerwowych i zapalenia okołostawowe, a także powikłania cukrzycy — polineuropatia cukrzycowa.
Choroby skóry
Błoto dobrze wpływa na zapalenia skóry i jest bardzo skuteczne w leczeniu oraz profilaktyce łuszczycy. Po terapii lekami stosuje się helioterapię i kąpiele błotne, aby zapobiec ciężkiej postaci — łuszczycowemu zapaleniu stawów.
Ginekologia i urologia
Błoto stosuje się przy chorobach zapalnych żeńskiego i męskiego układu rozrodczego oraz przy niepłodności, z bardzo dobrym efektem.
Czym jest luga i jak się ją stosuje?
Lugę pozyskuje się z Jeziora Pomorskiego oraz z salin w Burgas. Jest to roztwór elektrolitowy zawierający pierwiastki z całego układu okresowego, ale przeważają w nim sód i chlor, wapń, magnez oraz żelazo. Ma silnie wyrażone działanie przeciwzapalne.
Stosuje się ją jako kompresy na bolące miejsca — kolana, plecy, stawy biodrowe i skokowe. Zobacz, jak zrobić kompres z lugą w domu.
„Połączenie błotolecznictwa i terapii lugą działa dobrze także jako profilaktyka różnych schorzeń” — podsumowuje dr Szyszkow.
Czy badanie lekarskie jest obowiązkowe?
Tak. Każdy pacjent przyjmowany na błotolecznictwo najpierw przechodzi obowiązkowe badanie lekarskie.
Kiedy zabiegi błotne są przeciwwskazane
- choroby sercowo-naczyniowe — przebyty zawał, nadciśnienie drugiego lub trzeciego stopnia;
- ciąża;
- niektóre choroby nowotworowe.
Jak łączyć błotolecznictwo z nowoczesną fizjoterapią?
Połączenie błotolecznictwa i terapii lugą ze współczesną fizjoterapią i nowoczesnymi lekami to prawdziwe bogactwo dla pacjenta. Pomaga w powrocie do zdrowia znacznie bardziej, niż gdyby metody te stosować osobno.
Dlatego centra balneologiczne są wyposażone w nowoczesną aparaturę. Poza zabiegami błotnymi stosuje się:
- laseroterapię i magnetoterapię;
- leczenie prądami małej, średniej i wielkiej częstotliwości;
- terapię PUVA i ultrafonoforezę.
„Połączenie błotolecznictwa i terapii lugą z naturalnymi czynnikami Pomorie oraz współczesnymi lekami daje bardzo dobry efekt leczniczy” — mówi dr Szyszkow.

Grand Hotel „Pomorie” — jeden z hoteli uzdrowiskowych w mieście
Czy leczenie może pokryć NOI?
W Pomorie działają dwa sanatoria i jeden hotel uzdrowiskowy z zabiegami błotnymi. Poza leczeniem odpłatnym można skorzystać również z programu NOI, w ramach którego osoby ubezpieczone mogą leczyć się 10–15 dni.
Potrzebne są ubezpieczenie społeczne i skierowanie od lekarza rodzinnego. Z nimi należy zwrócić się do terytorialnego oddziału NOI, aby zostać przyjętym na leczenie balneologiczne.
„W kraju działają 64 placówki balneologiczne, ale w skali światowej pozostajemy w tyle, jeśli chodzi o profilaktykę. Obowiązkiem każdego jest zadbać o własne zdrowie.”
Zobacz wywiad
Źródła: wywiad dla health.bg (2015 r.) oraz drugi wywiad z dr. Szyszkowem, opublikowany na luga.bg (2021 r.).
Luga.bg — o nas
Producent naturalnych produktów z lugą z Morza Czarnego i błotem limanowym z Pomorie. O ludze, błocie i minerałach morskich piszemy od 2015 r. — z lekarzami, fizjoterapeutami i własnym doświadczeniem.










