![\"Stara](\"https:\/\/images.luga.bg\/2026\/09\/anhialo-1907-solnitsi.jpg\")
Saliny i miasto Anchialos, 1907 r. (domena publiczna)<\/p><\/div>\n
Gdzie znajdowa\u0142a si\u0119 najwcze\u015bniejsza osada?<\/h2>\n
\u015alad\u00f3w najstarszej twierdzy Anchialos dot\u0105d nie odnaleziono. Podanie ludowe i badania archeologiczne wskazuj\u0105, \u017ce pozosta\u0142o\u015bci dawnej osady znajduj\u0105 si\u0119 na pocz\u0105tku Niziny Pomorskiej, poza p\u00f3\u0142wyspem, w miejscu zwanym Palaiokastro (od greckich \u201epalaios\u201d \u2014 stary, dawny, i \u201ekastron\u201d \u2014 twierdza), gdzie dzi\u015b znajduje si\u0119 dzielnica miasta. Wieloletnie obserwacje i wykopaliska prowadzone od 1966 r. nie wykaza\u0142y tam jednak osady z tak wczesnej epoki \u2014 pozosta\u0142o\u015bci pochodz\u0105 ze znacznie p\u00f3\u017aniejszego okresu, gdy tereny te wchodzi\u0142y w sk\u0142ad Cesarstwa Rzymskiego.<\/p>\n
Sk\u0105py materia\u0142 archeologiczny r\u00f3wnie\u017c nie wnosi jasno\u015bci. Wczesne znaleziska pochodz\u0105 z r\u00f3\u017cnych miejsc i z r\u00f3\u017cnych okazji: podczas bada\u0144 podwodnych w zatoce przed dzisiejszym miastem znajdowano kamienne kotwice z drugiej po\u0142owy II tys. p.n.e., kamienne i o\u0142owiane trzony kotwic u\u017cywanych w \u017cegludze od ko\u0144ca VII w. do ko\u0144ca I tys. p.n.e., amfory z IV\u2013III w. p.n.e. i in.<\/p>\n
Niejasny pozostaje tak\u017ce los osady w burzliwym I w. p.n.e., kiedy wybrze\u017ce znalaz\u0142o si\u0119 na szlaku wypraw rzymskich wodz\u00f3w Marka Lukullusa (zima 72\/71 r. p.n.e., gdy zdobyto, spalono i ograbiono Apolloni\u0119), Gajusza Antoniusza Hybrydy (62\/61 r. p.n.e.) oraz Marka Licyniusza Krassusa (29\/28 r. p.n.e.), po kt\u00f3rych wybrze\u017ce ostatecznie przesz\u0142o pod w\u0142adz\u0119 Rzymu.<\/p>\n
Mur obronny, zburzony podczas wojny mi\u0119dzy Mesambri\u0105 a Apolloni\u0105, zosta\u0142 odbudowany. Kiedy w 9 r. n.e., w drodze na wygnanie do Tomis (dzi\u015b Konstanca), Owidiusz \u2014 jeden z trzech wielkich poet\u00f3w \u201ez\u0142otego wieku poezji rzymskiej” \u2014 przep\u0142ywa\u0142 statkiem obok Anchialos, zanotowa\u0142 je jako osad\u0119 z murem obronnym. Jasne jest, \u017ce \u201emiasteczko” nadal by\u0142o jedn\u0105 ze znacz\u0105cych osad wybrze\u017ca zachodniopontyjskiego.<\/p>\n
Trackie miasto pod greck\u0105 nazw\u0105<\/h2>\n
W pierwszych dziesi\u0119cioleciach I w. n.e. Anchialos by\u0142o centrum strategii \u2014 fakt po\u015bwiadczony kilkoma inskrypcjami, kt\u00f3ry przedstawia jego wczesn\u0105 histori\u0119 w innym \u015bwietle. System strategii zosta\u0142 prawdopodobnie wprowadzony w zarz\u0105dzaniu Tracj\u0105 ju\u017c w epoce hellenistycznej, a w po\u0142owie i w drugiej po\u0142owie I w. p.n.e. istnia\u0142 z pewno\u015bci\u0105. Kiedy Rzymianie przekszta\u0142cili Tracj\u0119 w prowincj\u0119, zosta\u0142a ona podzielona na oko\u0142o 50 strategii.<\/p>\n
Samo podbicie Tracji by\u0142o procesem d\u0142ugim i mozolnym. Ostatnie samodzielne kr\u00f3lestwo trackie zachowa\u0142o niezale\u017cno\u015b\u0107 w przyjaznym sojuszu z Rzymem, jako pa\u0144stwo wasalne. W tym ostatnim okresie (11 r. p.n.e. \u2013 45 r. n.e.) obejmowa\u0142o ono szeroki obszar \u2014 od Morza Marmara wzd\u0142u\u017c Maricy do Strumy i wybrze\u017cem Morza Czarnego a\u017c do Dunaju \u2014 i zachowa\u0142o dawny podzia\u0142 na strategie, w kt\u00f3rych granicach mie\u015bci\u0142y si\u0119 tak\u017ce miasta czarnomorskie.<\/p>\n
Z tego okresu pochodzi wzmianka o strategu Anchialos o imieniu Apoloniusz, syn Eptajkenta<\/strong>, znanym z szeregu inskrypcji z samego Anchialos oraz z miejsc bli\u017cszych i dalszych. Pochodzi\u0142 on ze staro\u017cytnego trackiego miasta Bizye (dzi\u015b Vize, niedaleko Edirne) \u2014 stolicy ostatniej trackiej dynastii Remetalkasa I. Przyj\u0105\u0142 greckie imi\u0119 Apoloniusz, lecz jego ojciec zachowa\u0142 trackie Eptajkentos; jego \u017cona r\u00f3wnie\u017c nosi\u0142a greckie imi\u0119 \u2014 Leonto, ale jej ojciec mia\u0142 trackie imi\u0119 Aulodzenes, a rodzina ta znana jest tak\u017ce z innej inskrypcji z Anchialos. Dlatego mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce syn Traka z Bizye zosta\u0142 zi\u0119ciem anchialskiej rodziny Aulodzenesa i w ten spos\u00f3b zosta\u0142 przyj\u0119ty na stanowisko stratega obwodu anchialskiego.<\/p>\nWyb\u00f3r Anchialos na centrum strategii w kr\u00f3lestwie trackim wydaje si\u0119 na pierwszy rzut oka dziwny \u2014 greckie miasto, wed\u0142ug Strabona, mia\u0142oby by\u0107 siedzib\u0105 trackiego zarz\u0105dcy obwodu. Inny taki przypadek w pa\u0144stwie trackim nie jest znany. Najwyra\u017aniej Anchialos by\u0142o oparciem dla w\u0142adc\u00f3w trackich ze wzgl\u0119du na znaczny element tracki w jego obr\u0119bie.<\/p>\n
Ludno\u015b\u0107 tracka pozosta\u0142a cech\u0105 wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 miasto r\u00f3wnie\u017c p\u00f3\u017aniej, gdy by\u0142o ju\u017c rzymskie \u2014 wczesnobizantyjski historyk Prokopiusz (VI w.) wyra\u017anie podkre\u015bla: \u201eTrakowie zamieszkuj\u0105 nadmorskie miasto nad Pontem Euksy\u0144skim, o nazwie Anchialos”. Licznie wyst\u0119puj\u0105ce kurhany trackie w bezpo\u015bredniej blisko\u015bci starego miasta, na terenie miejskiej nekropoli, nie pozostawiaj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci co do trackiej przynale\u017cno\u015bci ludno\u015bci. Pod nasypem jednego z takich kurhan\u00f3w znajduje si\u0119 s\u0142ynny Grobowiec w Pomorie<\/strong> \u2014 w istocie tracki heroon z p\u00f3\u017aniejszego okresu.<\/p>\nZ czas\u00f3w stratega Apoloniusza lub niewiele p\u00f3\u017aniejszych pochodz\u0105 trzy trackie kurhany grobowe, przebadane w trzeciej \u0107wierci ubieg\u0142ego wieku, z wyj\u0105tkowo bogatym wyposa\u017ceniem grobowym. W jednym z nich odkryto poch\u00f3wek bogatej Traczynki z wieloma z\u0142otymi ozdobami; na jednej z nich wygrawerowano jej imi\u0119 \u2014 Leseskepra<\/strong>. Przedmioty kultowe, kt\u00f3re towarzysz\u0105 jej w za\u015bwiatach, pokazuj\u0105, \u017ce w\u015br\u00f3d anchialskiej arystokracji trackiej zachowa\u0142y si\u0119 dawne trackie tradycje.<\/p>\nStaje si\u0119 wi\u0119c jasne, \u017ce Anchialos mia\u0142o inne pochodzenie \u2014 by\u0142a to osada tracka, prawdopodobnie przekazana p\u00f3\u017aniej terytorium Apollonii. O jej trackim charakterze m\u00f3wi tak\u017ce inne wyja\u015bnienie nazwy: od trackiego (lub przedgrecko-trackiego) \u201eAchelon”, od \u201eachel” \u2014 woda, jak nazywa\u0142a si\u0119 pobliska rzeka Acheloj; nazwa ta zmieni\u0142a si\u0119 p\u00f3\u017aniej wskutek zbli\u017cenia z greckim Anchialos. Jaki by\u0142 uk\u0142ad osady w tym wczesnym okresie, na razie mo\u017cna tylko przypuszcza\u0107 \u2014 i czeka\u0107 na nowe odkrycia.<\/p>\n
Ulpia Anchialos \u2014 najwi\u0119kszy rzymski port Tracji<\/h2>\n
Po\u0142o\u017cenie miasta \u2014 siedziby Apoloniusza \u2014 nadal nie jest znane. W 45 r. Rzymianie zlikwidowali samodzielno\u015b\u0107 kr\u00f3lestwa trackiego i przekszta\u0142cili je w prowincj\u0119 na czele z rzymskim zarz\u0105dc\u0105. Arystokracja tracka przystosowa\u0142a si\u0119 i zosta\u0142a wci\u0105gni\u0119ta w zarz\u0105dzanie zar\u00f3wno prowincj\u0105, jak i osad\u0105. Anchialos, kt\u00f3re uzyska\u0142o autonomi\u0119, zosta\u0142o og\u0142oszone miastem za panowania cesarza Trajana (98\u2013117 r.) wraz z czterema innymi dawnymi osadami trackimi \u2014 Serdik\u0105 (Sofia), Pautali\u0105 (Kiustendi\u0142), Nikopolis ad Nestum (niedaleko Goce Delczew) i Topirem (dzi\u015b w ruinach przy uj\u015bciu Mesty). Akt Trajana usankcjonowa\u0142 proces, kt\u00f3ry ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 jeszcze w poprzedniej epoce. Nowe miasta otrzyma\u0142y prawo i obowi\u0105zek noszenia rodowego imienia cesarza \u2014 Ulpia<\/strong>.<\/p>\nMiasto otrzyma\u0142o ustr\u00f3j pozosta\u0142ych miast zachodniopontyjskich: wszyscy wolni obywatele wchodzili w sk\u0142ad Zgromadzenia Ludowego (Demos), kt\u00f3re wybiera\u0142o rz\u0105dz\u0105c\u0105 Rad\u0119 (Bule). Anchialos otrzyma\u0142o r\u00f3wnie\u017c w\u0142asne terytorium, kt\u00f3re po cesarzu Hadrianie graniczy\u0142o na zachodzie z terytorium Augusta Trajana (Stara Zagora) i si\u0119ga\u0142o do Tund\u017cy, na p\u00f3\u0142nocy \u2014 z Mesambri\u0105, a na po\u0142udniu \u2014 do po\u0142udniowego brzegu dzisiejszego Jeziora Burgaskiego, gdzie zaczyna\u0142o si\u0119 terytorium Deultum (dzi\u015b Debelt). To du\u017ce terytorium wyr\u00f3\u017cnia\u0142o Anchialos spo\u015br\u00f3d pozosta\u0142ych miast zachodnioczarnomorskich, kt\u00f3rych ziemie w czasach rzymskich mala\u0142y.<\/p>\n
Po nadaniu mu statusu miasta Anchialos zosta\u0142 rozbudowany na szerok\u0105 skal\u0119, podobnie jak inne miasta rzymskie, wed\u0142ug tzw. systemu hippodamejskiego<\/strong>. Trzon uk\u0142adu urbanistycznego stanowi\u0142y dwie g\u0142\u00f3wne ulice \u2014 \u201ecardo maximus” (p\u00f3\u0142noc\u2013po\u0142udnie) i \u201edecumanus maximus” (wsch\u00f3d\u2013zach\u00f3d), a r\u00f3wnolegle do nich bieg\u0142y w\u0119\u017csze uliczki.<\/p>\nRzymski Anchialos le\u017ca\u0142 na pocz\u0105tku dzisiejszej Niziny Pomorskiej, poza p\u00f3\u0142wyspem, oko\u0142o 3 km na zach\u00f3d-p\u00f3\u0142nocny zach\u00f3d od centrum wsp\u00f3\u0142czesnego miasta, w miejscowo\u015bci Paleokastro. Wykopaliska i badania geofizyczne pokazuj\u0105, \u017ce miasto zajmowa\u0142o obszar ograniczony od wschodu i p\u00f3\u0142nocy przez S\u0142one Jezioro, od zachodu \u2014 mniej wi\u0119cej do skrzy\u017cowania dr\u00f3g Pomorie \u2013 S\u0142oneczny Brzeg i Burgas \u2013 S\u0142oneczny Brzeg, a od po\u0142udnia \u2014 lini\u0105 mi\u0119dzy klasztorem \u201e\u015aw. Jerzego” a morzem. Anchialos zajmowa\u0142 ponad 120 hektar\u00f3w<\/strong> \u2014 by\u0142 najwi\u0119kszym pod wzgl\u0119dem powierzchni miastem okresu rzymskiego w staro\u017cytnej Tracji.<\/p>\nMiasto otacza\u0142 solidny mur obronny z bramami na czterech kra\u0144cach obu g\u0142\u00f3wnych ulic. S\u0105dz\u0105c po jednej z emisji monet, nad bram\u0105 prowadz\u0105c\u0105 do portu sta\u0142 pos\u0105g boga morza Posejdona \u2014 stoj\u0105cego, z tr\u00f3jz\u0119bem w jednej r\u0119ce i hipokampem (mitycznym stworzeniem \u2014 p\u00f3\u0142 koniem, p\u00f3\u0142 ryb\u0105) w drugiej: tzw. Posejdon Propylajos, opiekun bram. Woda dociera\u0142a z daleka \u2014 ze \u017ar\u00f3de\u0142 w pobli\u017cu dzisiejszej wsi Rudnik \u2014 murowanym akweduktem.<\/p>\n
Poza murami znajdowa\u0142a si\u0119 nekropolia. Jak dot\u0105d najlepiej daje si\u0119 j\u0105 prze\u015bledzi\u0107 na p\u00f3\u0142nocnym zachodzie i zachodzie, na wysokim p\u0142askowy\u017cu, gdzie znajduj\u0105 si\u0119 tak\u017ce liczne kurhany trackie \u2014 \u015bwiadectwo aktywnego udzia\u0142u zamo\u017cnych Trak\u00f3w w \u017cyciu politycznym, gospodarczym i kulturalnym miasta. \u015alady kurhan\u00f3w grobowych, mocno obni\u017conych przez ork\u0119, widoczne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c na p\u00f3\u0142noc od Paleokastro, przy drodze do S\u0142onecznego Brzegu.<\/p>\n
Anchialos zdobi\u0142y pos\u0105gi b\u00f3stw i ub\u00f3stwionych cesarzy \u2014 na podstawie monet mo\u017cna wnioskowa\u0107 o istnieniu pos\u0105g\u00f3w Posejdona, Hadesa-Sarapisa i Konkordii. Miasto wznios\u0142o tak\u017ce pos\u0105gi cesarzy Karakalli i Aleksandra Sewera, prawdopodobnie na cze\u015b\u0107 ich wizyt.<\/p>\n
W II\u2013III w. Anchialos cieszy\u0142 si\u0119 wielkim dobrobytem \u2014 dzi\u0119ki dogodnemu portowi i po\u0142o\u017ceniu na skrzy\u017cowaniu dr\u00f3g \u0142\u0105cz\u0105cych Tracj\u0119 z Mezj\u0105 wzd\u0142u\u017c wybrze\u017ca oraz interior z morzem. Jego port by\u0142 najwi\u0119kszym punktem importowo-eksportowym prowincji Tracja<\/strong> i zaopatrywa\u0142 wojska rzymskie podczas wschodnich wypraw transba\u0142ka\u0144skich Trajana. Jego znaczenie by\u0142o wielokrotnie podkre\u015blane tak\u017ce na monetach miasta.<\/p>\nSzczeg\u00f3lny rozkwit miasto osi\u0105gn\u0119\u0142o za dynastii Sewer\u00f3w. Prawdopodobnie na cze\u015b\u0107 wizyty cesarza Septymiusza Sewera (oko\u0142o 209\u2013211 r.) zorganizowano uroczysto\u015bci, odnotowane na kilku emisjach monet jako \u201eSeveria Nymphia”<\/strong> \u2014 igrzyska sportowe na wz\u00f3r s\u0142ynnych igrzysk pytyjskich w Delfach. Powtarzano je okresowo i prawdopodobnie trwa\u0142y a\u017c do czas\u00f3w cesarza Gordiana III (238\u2013244 r.). Ich organizacja zak\u0142ada r\u00f3wnie\u017c istnienie stadionu, kt\u00f3rego odkrycie dopiero przed nami.<\/p>\nNazwa \u201eNymphia” nie jest przypadkowa \u2014 pochodzi od wielkiej czci, jak\u0105 w Anchialos otaczano nimfy, uosobienia \u017ar\u00f3de\u0142, las\u00f3w i g\u00f3r. Czczono Trzy Nimfy, opiekunki \u017ar\u00f3de\u0142 mineralnych. Do terytorium Anchialos nale\u017ca\u0142y s\u0142ynne w staro\u017cytno\u015bci Aquae Calidae (dzi\u015b Burgaskie \u0141a\u017anie Mineralne), zwane w\u00f3wczas tak\u017ce \u0141a\u017aniami Anchialskimi; wygl\u0105da na to, \u017ce sanktuarium Trzech Nimf znajdowa\u0142o si\u0119 przy samych \u0142a\u017aniach. Wa\u017cne miejsce w gospodarce zajmowa\u0142y rolnictwo i uprawa winoro\u015bli \u2014 ju\u017c wtedy mieszka\u0144cy Anchialos s\u0142yn\u0119li jako dobrzy winogrodnicy i winiarze, a s\u0142awa ta towarzyszy im do dzi\u015b.<\/p>\n
Goci, Awarowie i cesarze<\/h2>\n
Spokojne \u017cycie miasta trwa\u0142o do po\u0142owy III w. Od tego czasu na po\u0142udnie od Dunaju zacz\u0119\u0142y przechodzi\u0107 wielkie masy Got\u00f3w, Sarmat\u00f3w i Karp\u00f3w. W 250 r. Goci przeszli przez Tracj\u0119 i oblegli Filipopolis (P\u0142owdiw); w 254 i 255 r. Goci, Karpowie i Burgundowie ponownie przeprawili si\u0119 na po\u0142udnie od Hemusu; w latach 257\u2013258 Terwingowie i Karpowie pop\u0142yn\u0119li morzem wzd\u0142u\u017c zachodniego brzegu Morza Czarnego i dotarli a\u017c do Azji Mniejszej. Wed\u0142ug jednego z przekaz\u00f3w Goci zaatakowali Anchialos \u2014 prawdopodobnie w 270 r. \u2014 i \u201eszybko go zdobyli”. Pozostali tu \u201ewiele dni i rozkoszowali si\u0119 \u0142a\u017aniami z ciep\u0142\u0105 wod\u0105, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 przy dwunastym kamieniu milowym od miasta Anchialos i wytryskuj\u0105 z g\u0142\u0119bin swego ognistego \u017ar\u00f3d\u0142a”.<\/p>\n
Dok\u0142adne losy Anchialos w tym okresie nie s\u0105 znane, ale blisko 30-letnie pochody lud\u00f3w p\u00f3\u0142nocnych przez Mezj\u0119 i Tracj\u0119 doprowadzi\u0142y do wielkich zmian gospodarczych, politycznych i kulturowych, kt\u00f3re znalaz\u0142y wyraz w reformach cesarza Dioklecjana. Istnieje przekaz, \u017ce Dioklecjan odwiedzi\u0142 Anchialos i przebywa\u0142 tu od 28 do 30 pa\u017adziernika 294 r.<\/p>\n
Wraz z reformami Dioklecjana i Konstantyna Wielkiego Anchialos wszed\u0142 w sk\u0142ad nowej prowincji Hemimont ze stolic\u0105 w Adrianopolu (dzi\u015b Edirne), w kt\u00f3rej odgrywa\u0142 znacz\u0105c\u0105 rol\u0119. Po przeniesieniu stolicy do Konstantynopola miasto sta\u0142o si\u0119 wa\u017cne dla zaopatrywania jej w \u017cywno\u015b\u0107 i zaj\u0119\u0142o kluczowe miejsce w walkach Cesarstwa Wschodniorzymskiego z ludami z p\u00f3\u0142nocy. V i VI w. to ci\u0105g wydarze\u0144, kt\u00f3re nie omin\u0119\u0142y Anchialos:<\/p>\n
\n- 476 r.<\/strong> \u2014 w\u00f3dz Got\u00f3w Teodoryk wyrusza z Marcianopolis, przechodzi przez Hemus (Star\u0105 P\u0142anin\u0119) i Anchialos, kieruj\u0105c si\u0119 ku Adrianopolowi.<\/li>\n
- 513\u2013515 r.<\/strong> \u2014 wysoki dow\u00f3dca bizantyjski Witalian Trak wszczyna bunt przeciwko cesarzowi Anastazjuszowi, na kr\u00f3tko podporz\u0105dkowuje sobie wybrze\u017ce Morza Czarnego i zdobywa Odessos (Warn\u0119) oraz Anchialos. W dzia\u0142aniach przeciwko Konstantynopolowi bierze udzia\u0142 oko\u0142o 200 okr\u0119t\u00f3w z port\u00f3w Odessos, Anchialos i Sozopolu. Bunt trwa do 515 r., kiedy to pokonany Witalian wycofuje si\u0119 do Anchialos.<\/li>\n
- 584 r.<\/strong> \u2014 podczas wielkiego najazdu Awar\u00f3w i S\u0142owian zdobytych zostaje wiele miast w g\u0142\u0119bi p\u00f3\u0142wyspu, w\u015br\u00f3d nich r\u00f3wnie\u017c Anchialos. Zburzone zostaj\u0105 mury twierdzy, a miasto i jego okolice ulegaj\u0105 spustoszeniu. Awarski kagan Bajan nakazuje jednak nie niszczy\u0107 mur\u00f3w \u0141a\u017ani Anchialskich i na kilka miesi\u0119cy czyni z Anchialos swoj\u0105 rezydencj\u0119. Tutaj zawiera kolejny pok\u00f3j z cesarzem bizantyjskim w zamian za danin\u0119 w wysoko\u015bci 100 000 z\u0142otych monet.<\/li>\n
- 585 r.<\/strong> \u2014 bizantyjski w\u00f3dz Komentiolus gromadzi w Anchialos wojsko i formuje trzy oddzia\u0142y do wojny z Awarami i S\u0142owianami.<\/li>\n
- 591 r.<\/strong> \u2014 cesarz Maurycjusz przygotowuje si\u0119 do wyprawy, dociera do Anchialos i sp\u0119dza tu oko\u0142o 15 dni.<\/li>\n<\/ul>\n
Anchialos mi\u0119dzy Bu\u0142gari\u0105 a Bizancjum<\/h2>\n
Po powstaniu pa\u0144stwa bu\u0142garskiego w 681 r. rola Anchialos jako po\u015bredniego o\u015brodka w relacjach mi\u0119dzy Bizancjum a Bu\u0142gari\u0105 ro\u015bnie:<\/p>\n
\n- 708 r.<\/strong> \u2014 cesarz Justynian II \u0142amie zawarty trzy lata wcze\u015bniej pok\u00f3j z chanem Terwelem i rusza l\u0105dem oraz morzem przeciwko m\u0142odemu pa\u0144stwu bu\u0142garskiemu. Dociera do Anchialos, zakotwicza flot\u0119, a konnic\u0119 rozlokowuje obozem na r\u00f3wninie. Bu\u0142garzy atakuj\u0105 i rozbijaj\u0105 Bizantyjczyk\u00f3w. Cesarz chroni si\u0119 za murami twierdzy, a po trzech dniach ka\u017ce podci\u0105\u0107 \u015bci\u0119gna swoim koniom i potajemnie odp\u0142ywa do Konstantynopola.<\/li>\n
- 30 czerwca 763 r.<\/strong> \u2014 pod murami Anchialos wojska bu\u0142garskie dowodzone przez chana Teleca ponosz\u0105 kl\u0119sk\u0119; cesarz Konstantyn V Kopronim \u015bwi\u0119tuje zwyci\u0119stwo wielkim triumfem.<\/li>\n
- 21 czerwca 766 r.<\/strong> \u2014 ten sam Konstantyn V organizuje now\u0105 wypraw\u0119 i wysy\u0142a pod Anchialos 2600 ci\u0119\u017ckich okr\u0119t\u00f3w wojennych (chelandii) z ogromn\u0105 armi\u0105. Podczas zakotwiczania wybucha sztorm, znaczna cz\u0119\u015b\u0107 okr\u0119t\u00f3w tonie, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy ginie w falach. 17 lipca cesarz jest zmuszony wr\u00f3ci\u0107 do stolicy. Odnalezienie pozosta\u0142o\u015bci tej ogromnej flotylli to pokusa dla ka\u017cdego archeologa podwodnego.<\/li>\n
- Maj 783 r.<\/strong> \u2014 cesarzowa bizantyjska Irena, opiekunka ma\u0142oletniego Konstantyna VI, demonstracyjnie przemierza Tracj\u0119 i odbudowuje zniszczone w poprzednich walkach Anchialos.<\/li>\n
- 812 r.<\/strong> \u2014 po raz pierwszy Anchialos, wraz z innymi miastami po\u0142udniowego wybrze\u017ca Morza Czarnego, przechodzi w r\u0119ce bu\u0142garskie za panowania chana Kruma. Prawdopodobnie wtedy otrzymuje prabu\u0142garsk\u0105 nazw\u0119 Tutchon, kt\u00f3ra jednak si\u0119 nie przyjmuje. Krum osiedla w mie\u015bcie znaczn\u0105 liczb\u0119 S\u0142owian i Prabu\u0142gar\u00f3w. Bizancjum odzyskuje t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 wybrze\u017ca w 864 r.<\/li>\n
- 20 sierpnia 917 r.<\/strong> \u2014 wielka bitwa mi\u0119dzy Bu\u0142garami dowodzonymi przez cara Symeona a Bizantyjczykami pod wodz\u0105 naczelnego dow\u00f3dcy Leona Fokasa na r\u00f3wninie przed Anchialos. Bizantyjczycy ponosz\u0105 katastrofaln\u0105 kl\u0119sk\u0119, a sam w\u00f3dz ledwo ratuje si\u0119 za murami twierdzy w Nesebyrze.<\/li>\n<\/ul>\n
Wydarzenia te pokazuj\u0105, jak wielkie znaczenie mia\u0142a twierdza w Anchialos dla panowania nad wybrze\u017cem Morza Czarnego i wn\u0119trzem kraju we wczesnym \u015bredniowieczu (VII\u2013X w.).<\/p>\n
Po 971 r., gdy Bu\u0142garia zostaje podbita przez Bizancjum, Anchialos ponownie staje si\u0119 bizantyjskie. Przez dwa stulecia miasto pozostaje we w\u0142adaniu Bizancjum, a jego znaczenie jako du\u017cego o\u015brodka portowego ro\u015bnie. Po wyzwoleniu Bu\u0142garii miasto nadal pozostaje \u201eko\u015bci\u0105 niezgody\u201d, lecz jego znaczenie stopniowo ust\u0119puje s\u0105siedniemu Nesebyrowi. Nieustanne zmiany w\u0142adc\u00f3w \u2014 miasto przechodzi tymczasowo to w jedne, to w drugie r\u0119ce \u2014 niekorzystnie odbijaj\u0105 si\u0119 na jego sytuacji gospodarczej. W pa\u017adzierniku 1366 r. Anchialos, podobnie jak inne miasta zachodniego wybrze\u017ca Morza Czarnego, dostaje si\u0119 w r\u0119ce weneckich rycerzy Amadeusza VI Sabaudzkiego, sojusznik\u00f3w os\u0142abionego Bizancjum.<\/p>\n
Aby m\u00f3c trwa\u0107 w centrum tych nieustannych konflikt\u00f3w, Anchialos by\u0142o silnie ufortyfikowane. Gdzie znajdowa\u0142o si\u0119 \u015bredniowieczne miasto? Istnieje przypuszczenie, \u017ce zosta\u0142o przeniesione na kraniec p\u00f3\u0142wyspu, gdzie le\u017cy dzisiejsze Pomorie, podczas prac fortyfikacyjnych Ireny w 783 r. Dotychczasowe obserwacje tego jednak nie potwierdzaj\u0105 \u2014 osada przenios\u0142a si\u0119 na p\u00f3\u0142wysep prawdopodobnie najwcze\u015bniej po XII w. \u015alady tego nowego Anchialos znajduj\u0105 si\u0119 na razie tylko we wschodniej cz\u0119\u015bci p\u00f3\u0142wyspu: pozosta\u0142o\u015bci mur\u00f3w obronnych z XIII\u2013XIV w. pod tzw. Jaworowymi Ska\u0142ami.<\/p>\n
Ostatnie schronienie Bizancjum<\/h2>\n
W takim stanie miasta czarnomorskie na po\u0142udnie od Hemusu doczeka\u0142y pierwszego pojawienia si\u0119 osma\u0144skich zdobywc\u00f3w w pa\u017adzierniku 1396 r. Przez p\u00f3\u0142 wieku Anchialos przechodzi to w r\u0119ce bizantyjskie, to tureckie, a\u017c w 1453 r., wraz ze zdobyciem Konstantynopola, ostatecznie dostaje si\u0119 pod w\u0142adz\u0119 osma\u0144sk\u0105.<\/p>\n
Miasto staje si\u0119 centrum kazy (powiatu) z trzema nahijami \u2014 anchialsk\u0105, sozopolsk\u0105 i achtopolsk\u0105 \u2014 i przekszta\u0142ca si\u0119 w najwi\u0119kszy o\u015brodek administracyjny po\u0142udniowo-wschodniej Bu\u0142garii. W tych granicach, wraz z regionem Karnobatu, Anchialos staje si\u0119 tak\u017ce centrum du\u017cej eparchii Patriarchatu Konstantynopolita\u0144skiego. Jego znaczenie jako o\u015brodka gospodarczego, administracyjnego i kulturalnego nie zmienia si\u0119 a\u017c do pocz\u0105tku XIX w.<\/p>\n
Po upadku Konstantynopola Anchialos staje si\u0119 ostatnim schronieniem wielu przedstawicieli bizantyjskiej arystokracji \u2014 rod\u00f3w Paleolog\u00f3w, Dukas\u00f3w, Kantakuzen\u00f3w, Chryzowerg\u00f3w, Watatzes\u00f3w i innych. Niekt\u00f3rzy z nich, jak Micha\u0142 Kantakuzen, odegrali wielk\u0105 rol\u0119 w gospodarczym i kulturalnym rozkwicie czarnomorskiego miasta.<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: pomorietown.wordpress.com<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Od trackiej osady i \u201egr\u00f3dka Apolloniat\u00f3w\u201d po najwi\u0119kszy rzymski port Tracji, bitwy chana Kruma i cara Symeona oraz ostatnie schronienie bizantyjskich arystokrat\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":100043,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[351],"tags":[793,791,27,795,797],"class_list":["post-100040","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-interesting","tag-anchialo","tag-pomorie","tag-27","tag-795","tag-797","post-with-thumbnail","post-with-thumbnail-icon"],"acf":[],"yoast_head":"\n
Pomorie \u2014 staro\u017cytny Anchialos: historia miasta<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Historia Anchialos (dzi\u015b Pomorie): pochodzenie nazwy, Trakowie, rzymskie miasto o powierzchni 120 ha, bitwy pod Anchialos w 708, 763 i 917 r. oraz okres osma\u0144ski.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/blog\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Pomorie \u2014 staro\u017cytny Anchialos: 2500 lat historii przy salinach\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Historia Anchialos (dzi\u015b Pomorie): pochodzenie nazwy, Trakowie, rzymskie miasto o powierzchni 120 ha, bitwy pod Anchialos w 708, 763 i 917 r. oraz okres osma\u0144ski.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/blog\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Luga.bg\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/BlackSealye\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/BlackSealye\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-12-25T16:53:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-29T06:48:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/images.luga.bg\/2026\/09\/pomorie-ot-vazduha.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1570\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1043\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Luga.bg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@1\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Luga.bg\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"19 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/blog\\\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/blog\\\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Luga.bg\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/561cd66250d9168df50d236ac80c82a9\"},\"headline\":\"Pomorie \u2014 staro\u017cytny Anchialos: 2500 lat historii przy salinach\",\"datePublished\":\"2015-12-25T16:53:47+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-29T06:48:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/blog\\\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\\\/\"},\"wordCount\":4159,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/blog\\\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/images.luga.bg\\\/2026\\\/09\\\/pomorie-ot-vazduha.jpg\",\"keywords\":[\"anchialo\",\"pomorie\",\"\u043f\u043e\u043c\u043e\u0440\u0438\u0435\",\"\u0434\u0440\u0435\u0432\u043d\u043e\u0441\u0442\",\"\u0442\u0440\u0430\u0434\u0438\u0446\u0438\u044f\"],\"articleSection\":[\"\u0418\u043d\u0442\u0435\u0440\u0435\u0441\u043d\u043e\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/blog\\\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/blog\\\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\\\/\",\"name\":\"Pomorie \u2014 staro\u017cytny Anchialos: historia miasta\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/blog\\\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/blog\\\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/images.luga.bg\\\/2026\\\/09\\\/pomorie-ot-vazduha.jpg\",\"datePublished\":\"2015-12-25T16:53:47+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-29T06:48:09+00:00\",\"description\":\"Historia Anchialos (dzi\u015b Pomorie): pochodzenie nazwy, Trakowie, rzymskie miasto o powierzchni 120 ha, bitwy pod Anchialos w 708, 763 i 917 r. oraz okres osma\u0144ski.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/blog\\\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/blog\\\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/blog\\\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/images.luga.bg\\\/2026\\\/09\\\/pomorie-ot-vazduha.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/images.luga.bg\\\/2026\\\/09\\\/pomorie-ot-vazduha.jpg\",\"width\":1570,\"height\":1043,\"caption\":\"\u041f\u043e\u043c\u043e\u0440\u0438\u0435 \u2014 \u0434\u0440\u0435\u0432\u043d\u0438\u044f\u0442 \u0410\u043d\u0445\u0438\u0430\u043b\u043e. \u0421\u043d\u0438\u043c\u043a\u0430: Boby Dimitrov, Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0)\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/blog\\\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ciekawostki\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/blog\\\/category\\\/ciekawostki-pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Pomorie \u2014 staro\u017cytny Anchialos: 2500 lat historii przy salinach\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/\",\"name\":\"Luga.bg\",\"description\":\"Naturalne kosmetyki z lug\u0105 z Morza Czarnego i b\u0142otem limanowym od ANCHIALO, Le\u2019Spa i AZIMUTH\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/#organization\",\"name\":\"Azimuth 6000 LTD\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/images.luga.bg\\\/2016\\\/03\\\/azimuth-copy.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/images.luga.bg\\\/2016\\\/03\\\/azimuth-copy.png\",\"width\":200,\"height\":117,\"caption\":\"Azimuth 6000 LTD\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/BlackSealye\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/c\\\/BlackSealyeBG\"],\"aggregateRating\":{\"@type\":\"AggregateRating\",\"ratingValue\":\"4.81\",\"ratingCount\":933,\"bestRating\":5,\"worstRating\":1}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/561cd66250d9168df50d236ac80c82a9\",\"name\":\"Luga.bg\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d4cb553253fb405c3609fb8aa9f78b6fa60757d352f2ff017681b9a0fb31d669?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d4cb553253fb405c3609fb8aa9f78b6fa60757d352f2ff017681b9a0fb31d669?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d4cb553253fb405c3609fb8aa9f78b6fa60757d352f2ff017681b9a0fb31d669?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Luga.bg\"},\"description\":\"Luga.bg - \u041d\u0430\u0442\u0443\u0440\u0430\u043b\u043d\u0430 \u043b\u0435\u0447\u0435\u0431\u043d\u0430 \u043a\u043e\u0437\u043c\u0435\u0442\u0438\u043a\u0430 \u0441 \u0447\u0435\u0440\u043d\u043e\u043c\u043e\u0440\u0441\u043a\u0430 (\u043c\u0435\u0434\u0438\u0446\u0438\u043d\u0441\u043a\u0430) \u043b\u0443\u0433\u0430 \u0438 \u043a\u0430\u043b\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.luga.bg\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/BlackSealye\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/1\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Pomorie \u2014 staro\u017cytny Anchialos: historia miasta","description":"Historia Anchialos (dzi\u015b Pomorie): pochodzenie nazwy, Trakowie, rzymskie miasto o powierzchni 120 ha, bitwy pod Anchialos w 708, 763 i 917 r. oraz okres osma\u0144ski.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/blog\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Pomorie \u2014 staro\u017cytny Anchialos: 2500 lat historii przy salinach","og_description":"Historia Anchialos (dzi\u015b Pomorie): pochodzenie nazwy, Trakowie, rzymskie miasto o powierzchni 120 ha, bitwy pod Anchialos w 708, 763 i 917 r. oraz okres osma\u0144ski.","og_url":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/blog\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\/","og_site_name":"Luga.bg","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/BlackSealye\/","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/BlackSealye\/","article_published_time":"2015-12-25T16:53:47+00:00","article_modified_time":"2026-09-29T06:48:09+00:00","og_image":[{"width":1570,"height":1043,"url":"https:\/\/images.luga.bg\/2026\/09\/pomorie-ot-vazduha.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Luga.bg","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@1","twitter_misc":{"Napisane przez":"Luga.bg","Szacowany czas czytania":"19 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/blog\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/blog\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\/"},"author":{"name":"Luga.bg","@id":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/#\/schema\/person\/561cd66250d9168df50d236ac80c82a9"},"headline":"Pomorie \u2014 staro\u017cytny Anchialos: 2500 lat historii przy salinach","datePublished":"2015-12-25T16:53:47+00:00","dateModified":"2026-09-29T06:48:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/blog\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\/"},"wordCount":4159,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/blog\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/images.luga.bg\/2026\/09\/pomorie-ot-vazduha.jpg","keywords":["anchialo","pomorie","\u043f\u043e\u043c\u043e\u0440\u0438\u0435","\u0434\u0440\u0435\u0432\u043d\u043e\u0441\u0442","\u0442\u0440\u0430\u0434\u0438\u0446\u0438\u044f"],"articleSection":["\u0418\u043d\u0442\u0435\u0440\u0435\u0441\u043d\u043e"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/blog\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\/","url":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/blog\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\/","name":"Pomorie \u2014 staro\u017cytny Anchialos: historia miasta","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/blog\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/blog\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/images.luga.bg\/2026\/09\/pomorie-ot-vazduha.jpg","datePublished":"2015-12-25T16:53:47+00:00","dateModified":"2026-09-29T06:48:09+00:00","description":"Historia Anchialos (dzi\u015b Pomorie): pochodzenie nazwy, Trakowie, rzymskie miasto o powierzchni 120 ha, bitwy pod Anchialos w 708, 763 i 917 r. oraz okres osma\u0144ski.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/blog\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.luga.bg\/pl\/blog\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/blog\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\/#primaryimage","url":"https:\/\/images.luga.bg\/2026\/09\/pomorie-ot-vazduha.jpg","contentUrl":"https:\/\/images.luga.bg\/2026\/09\/pomorie-ot-vazduha.jpg","width":1570,"height":1043,"caption":"\u041f\u043e\u043c\u043e\u0440\u0438\u0435 \u2014 \u0434\u0440\u0435\u0432\u043d\u0438\u044f\u0442 \u0410\u043d\u0445\u0438\u0430\u043b\u043e. \u0421\u043d\u0438\u043c\u043a\u0430: Boby Dimitrov, Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0)"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/blog\/pomorie-starozytny-anchialos-2500-lat-historii-przy-salinach\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ciekawostki","item":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/blog\/category\/ciekawostki-pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Pomorie \u2014 staro\u017cytny Anchialos: 2500 lat historii przy salinach"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/#website","url":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/","name":"Luga.bg","description":"Naturalne kosmetyki z lug\u0105 z Morza Czarnego i b\u0142otem limanowym od ANCHIALO, Le\u2019Spa i AZIMUTH","publisher":{"@id":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/#organization","name":"Azimuth 6000 LTD","url":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/images.luga.bg\/2016\/03\/azimuth-copy.png","contentUrl":"https:\/\/images.luga.bg\/2016\/03\/azimuth-copy.png","width":200,"height":117,"caption":"Azimuth 6000 LTD"},"image":{"@id":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/BlackSealye\/","https:\/\/www.youtube.com\/c\/BlackSealyeBG"],"aggregateRating":{"@type":"AggregateRating","ratingValue":"4.81","ratingCount":933,"bestRating":5,"worstRating":1}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/#\/schema\/person\/561cd66250d9168df50d236ac80c82a9","name":"Luga.bg","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d4cb553253fb405c3609fb8aa9f78b6fa60757d352f2ff017681b9a0fb31d669?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d4cb553253fb405c3609fb8aa9f78b6fa60757d352f2ff017681b9a0fb31d669?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d4cb553253fb405c3609fb8aa9f78b6fa60757d352f2ff017681b9a0fb31d669?s=96&d=mm&r=g","caption":"Luga.bg"},"description":"Luga.bg - \u041d\u0430\u0442\u0443\u0440\u0430\u043b\u043d\u0430 \u043b\u0435\u0447\u0435\u0431\u043d\u0430 \u043a\u043e\u0437\u043c\u0435\u0442\u0438\u043a\u0430 \u0441 \u0447\u0435\u0440\u043d\u043e\u043c\u043e\u0440\u0441\u043a\u0430 (\u043c\u0435\u0434\u0438\u0446\u0438\u043d\u0441\u043a\u0430) \u043b\u0443\u0433\u0430 \u0438 \u043a\u0430\u043b","sameAs":["https:\/\/www.luga.bg","https:\/\/www.facebook.com\/BlackSealye\/","https:\/\/x.com\/1"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100040","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=100040"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100040\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":100209,"href":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100040\/revisions\/100209"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/100043"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=100040"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=100040"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.luga.bg\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=100040"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}